Avondangst: als de rust juist de onrust aanwakkert

De afwas is gedaan, de tv staat zacht aan en eindelijk is het stil. Juist dan begint het te kriebelen. Je gedachten gaan sneller, je buik voelt onrustig en je weet niet goed waarom. Overdag ging het nog prima, maar nu de avond valt, komt alles harder binnen.

Herken je dit? Dan ben je echt niet de enige. Veel mensen merken dat spanning in de avond toeneemt. Dat is naar, maar het is ook goed te begrijpen. En er is van alles wat je kunt doen om je avonden wat zachter te maken.

Wat er vaak gebeurt

Overdag ben je bezig. Werk, boodschappen, berichtjes, mensen om je heen. Je hoofd heeft genoeg te doen en zorgen schuiven vanzelf naar de achtergrond. In de avond valt dat weg, en wat de hele dag heeft liggen wachten, krijgt ineens alle ruimte.

• Geen ruimte overdag. Als je de hele dag doorgaat, is er geen moment om iets te voelen. De spanning stapelt zich op en meldt zich zodra je stilvalt.
• De afleiding valt weg. Geen taken, geen gesprekken. Je gedachten hebben vrij spel en kiezen vaak precies de zorgen uit.
• Moeheid. Aan het eind van de dag is je energie op. Dan voelt alles zwaarder en lijken problemen groter dan ze zijn.
• Druk om te slapen. Je weet dat je moet slapen en dat je morgen weer moet functioneren. Die gedachte alleen al kan de onrust aanwakkeren.

Er is 's avonds dus meestal niet ineens meer mis. Er is vooral meer ruimte om te merken wat er al was.

Wat je kunt doen

Je hoeft de onrust niet in één keer weg te krijgen. Kleine, vaste gewoontes kunnen de avond al wat voorspelbaarder en rustiger maken.

• Maak een avondritueel. Steeds dezelfde stappen, in dezelfde volgorde: thee zetten, douchen, een paar bladzijden lezen. Herhaling geeft je lijf een signaal dat de dag erop zit.
• Schrijf zorgen eerder op. Neem aan het eind van de middag of begin van de avond tien minuten om op papier te zetten wat er door je hoofd gaat. Dan hoeft het later niet allemaal tegelijk.
• Dim het licht en leg je telefoon weg. Fel licht en eindeloos scrollen houden je hoofd actief. Geef je telefoon een vaste plek, buiten handbereik.
• Kies een rustige bezigheid. Puzzelen, tekenen, breien, een rustige serie. Iets wat je handen of aandacht een beetje bezighoudt, zonder dat het spannend wordt.
• Geef spanning overdag een plekje. Plan een paar korte rustmomenten in je dag, zodat niet alles tot de avond hoeft te wachten.

Als de onrust er toch is

Soms doe je alles wat je kunt en is het gevoel er nog steeds. Dat betekent niet dat je het fout doet.

• Merk op wat er is. Zonder het weg te willen duwen. "Ik voel onrust" is genoeg.
• Adem rustig uit. Iets langer dan je inademt. Een paar keer is al genoeg.
• Onderbreek de cirkel. Sta even op, drink een glas water, ga ergens anders zitten. Een kleine verandering kan de stroom van gedachten doorbreken.
• Herinner jezelf aan het tijdstip. Het is avond, en 's avonds lijken dingen vaak groter dan ze zijn. Morgen kijk je er misschien heel anders naar.

Merk je dat de avonden je al langere tijd veel kosten, of dat je er slecht door slaapt? Dan kan het fijn zijn om erover te praten met iemand die je vertrouwt, of met je huisarts.

Avondangst zegt niets over hoe sterk je bent. Het laat vooral zien hoeveel je overdag draagt. De avond hoeft geen strijd te zijn. Het mag gewoon een plek zijn waar je langzaam landt.