Vliegangst: als je hoofd al landt voordat je bent opgestegen

De vakantie is geboekt en de koffer staat klaar. Toch denk je vooral aan dat ene moment: de deur van het vliegtuig die dichtgaat. Weken van tevoren voel je het al in je buik. En terwijl anderen uitkijken naar de reis, kijk jij vooral op tegen de vlucht.

Vliegangst komt veel voor, ook bij mensen die verder nergens bang voor zijn. Het is geen teken van zwakte. Het is een begrijpelijke reactie op een situatie waarin je weinig zelf in de hand hebt.

Wat er vaak gebeurt

Bij vliegen komt een aantal dingen samen die spanning kunnen oproepen.

• Geen controle. Je zit, iemand anders bestuurt, en je kunt niet zomaar uitstappen.
• Onbekende geluiden en bewegingen. Een klap bij het inklappen van het landingsgestel, een plotselinge schok door turbulentie. Je lijf schrikt, ook als er niets aan de hand is.
• Weinig ruimte. Een smalle stoel, mensen dichtbij, een deur die dicht blijft. Dat kan benauwd voelen.
• Een lange aanloop. Juist het wachten ervoor, de dagen vooraf en de rij bij de gate, kan de spanning flink opbouwen.

Vaak is het niet het vliegen zelf, maar de verwachting ervan die het zwaarst weegt.

Voor de vlucht

• Weet wat je kunt verwachten. Lees rustig na welke geluiden en bewegingen gewoon zijn bij het opstijgen en landen. Wat bekend is, voelt minder bedreigend.
• Kies je plek bewust. Sommige mensen zitten liever aan het gangpad, anderen juist bij het raam. Boven de vleugel voel je bewegingen vaak wat minder.
• Neem ruim de tijd. Haast op het vliegveld maakt je lijf al gespannen voordat je instapt.
• Pak iets in voor je aandacht. Een boek, muziek met een koptelefoon, een puzzelboekje. Iets wat je bezighoudt zonder veel van je te vragen.

Tijdens de vlucht

• Kijk naar het cabinepersoneel. Zij lopen rond, praten en schenken koffie. Hun rust is een goed signaal dat alles gaat zoals het hoort.
• Adem langer uit dan in. Rustig, zonder te forceren.
• Benoem wat je voelt. "Mijn hart gaat snel, dat is spanning." Je hoeft het niet weg te maken.
• Zet je voeten stevig neer. Voel de vloer en de stoel onder je. Dat helpt je om in het moment te blijven.
• Vertel het gerust. Aan je reisgenoot of aan iemand van het personeel. Je hoeft het niet alleen te dragen.

Na de landing ben je misschien moe of een beetje trillerig. Dat is logisch: je lijf heeft hard gewerkt. Gun jezelf een rustig moment voordat je verder gaat. En kijk ook even terug: je hebt het gedaan, ook al was het spannend.

Houdt vliegangst je erg tegen, bijvoorbeeld omdat je familiebezoek of reizen steeds uit de weg gaat? Er bestaan cursussen en begeleiding speciaal voor vliegangst. Daar hulp bij zoeken is een sterke stap.

Vliegangst betekent niet dat je niet kunt reizen. Het betekent dat je lijf extra waakzaam is. Je hoeft niet zonder angst in te stappen. Je mag hem gewoon meenemen, en toch gaan.